AZ - IJsselmeervogels 2-2
kwartfinale knvb-beker,
13 maart 1975

AZ'67-IJsselmeervogels, kwartfinale KNVB-beker, gaat de geschiedenis in als een van de grootste bekerstunts ooit in Nederland. “Gênant was het. Een vernedering”, zegt Joop Brand dertig jaar later. Brand was destijds trainer van AZ en weet waarom zijn club verloor van een amateurclub. “Onderschatting was het. We speelden met een instelling van 'dat doen we wel eventjes'. Mede daardoor lukte bij ons he-le-maal niets, terwijl bij IJsselmeervogels juist álles lukte.”

“In Engeland zie je zo'n stunt wel vaker, maar in Nederland is het onvoorstelbaar. Een subtopper uit de eredivisie die verliest van een amateurclub. Het was doffe ellende in de kleedkamer. Woede? Nee, dat had geen zin meer, want de wedstrijd was gespeeld. Wel schaamte. En respect voor de tegenstander. Die had gevochten voor elke meter en was daarvoor beloond.”

(...)

Vier dagen na die 5-0 (tegen FC Utrecht) komt IJsselmeervogels naar Alkmaar. Spakenburg loopt uit. Niet dat er op een stunt wordt gerekend, maar de aanhang wil er gewoon bij zijn op die donderdagmiddag. Wat voor AZ niet meer is dan een tussendoortje op weg naar de halve finale, is voor de amateurclub de gebeurtenis van het jaar.

Als om vier uur 's middags wordt afgetrapt, zijn er in de Hout zo'n 15.000 toeschouwers. Ze zien al snel het onmogelijke gebeuren: IJsselmeervogels komt na dik twintig minuten op voorsprong door Jan Vedder. Kort daarna maakt Jaan de Graaf er 0-2 van. Tevreden lopen de amateurs na 45 minuten naar de kleedkamer. “Daar staken meteen een stuk of acht spelers een sigaretje op. Iedereen was tevreden. We zouden na rust nog wel verliezen, dachten we, maar een afgang kon het in elk geval niet meer worden”, vertelt Jaan de Graaf. “Aan winnen dachten we helemaal niet.”

AZ'67 komt in de tweede helft terug door goals van Kees Kist en Ruud Suurendonk, maar wint niet. “We hadden alle geluk van de wereld. Kist miste bijvoorbeeld een penalty”, herinnert De Graaf zich. “We waren hartstikke moe, hingen met tien man voor het doel. Vind je het gek: we trainden twee keer in de week, meer niet.”
Het loopt dan inmiddels tegen zessen, het schemert al als de verlenging begint. AZ blijft het doel van IJsselmeervogels belegeren, maar kan het verzet van de amateurs niet breken. Doelman Jos de Feyter houdt stand. Er moeten strafschoppen genomen worden. Voor AZ scoort Ronald Spelbos, waarna Bram de Graaf mist voor IJsselmeervogels. Het ziet er dus goed uit voor AZ. De profs gaan de zaken alsnog rechttrekken. Daarna echter mist Joop Wildbret en scoort Arthur van de Berg. Stand 1-1. Voor AZ scoren daarna Bobby Vosmaer en Hans Mol. Voor de Vogels doen Hannie Burgman en Jan Zwaan hetzelfde, 3-3. Het komt aan op de laatste penalty's. Kees Kist moet het doen voor AZ, maar net als in de reguliere speeltijd mist hij. De Feyter stopt zijn inzet. Wel koelbloedig blijft Evert de Graaf. In het donker, amper zichtbaar voor een groot deel van de toeschouwers, schiet hij de bal langs AZ-doelman Gerrit Vooijs.

Met kramp in de benen, maar uitzinnig van vreugde, lopen de spelers van IJsselmeervogels een ereronde in de Hout. Trainer Pierre Stevenaart gaat op de schouders. Ze vieren de triomf van de wilskracht, de onverzettelijkheid, de tweehonderd procent inzet die alleen een underdog kan opbrengen.

uit:
De Hout
Herinneringen aan een stadion
Theo Brinkman en Koen van Eijk
(uitgave van het Noordhollands Dagblad)
isbn: 9077842055
verschenen juni 2006
gebonden; 208 pagina's
prijs € 29,95

(met excuus aan de AZ-fan dat we juist deze wedstrijd uit het prachtige Hout-boek hebben gehaald; het blijft een van de grootste bekerstunts ooit in Nederland)