Süperlig
Die unerzählte Geschichte des türkischen Fußballs

Bij uitgever Kiepenheuer & Witsch verschijnt een reeks zogenaamde KiWi paperpacks die interessant zijn voor de liefhebber van boeken over voetbal in een ander land. Duitstalig, met veel aandacht voor de historie en sociaal-maatschappelijke aspecten. De reeks startte vorig jaar met Spanje, Italië en Engeland. Dit jaar werden daar minder voor de hand liggende voetballanden als Zwitserland, Oostenrijk en Turkije aan toegevoegd. En een vertaling van David Winners ‘Brilliant Orange’, het enige boek dat niet speciaal voor de reeks werd geschreven maar er evenwel goed in past.

Wij lazen aangestoken door hun spel op het EK, het enthousiamse van onze Turkse groenteman en zijn toeterende landgenoten, het deel over het Turkse voetbal.

Auteur Tobias Schächter woonde een jaar in Turkije en schreef voor een aantal kranten over het Turkse voetbal. Hij duikt, op zoek naar een verklaring voor de hartstocht waarmee de Turken het voetbal beleven, zowel in de geschiedenis van het Turkse voetbal als in de geschiedenis van de Turkse staat. De eerste officiële interland werd gespeeld op 21 mei 1923, nog voordat de republiek Turkije was uitgeroepen. Thuis tegen Roemenië eindigt de wedstrijd in 2-2. Onder het Islamitische regime was voetbal verboden geweest.

Tot de jaren tachtig van de vorige eeuw speelde Turkije een marginale rol in het internationale voetbal. In 1987 werd thuis nog met 0-8 verloren van Engeland. Daar komt verandering met de komst van buitenlandse oefenmeesters als Jupp Derwall en Sep Piontek, die vooral op het mentale en organisatorische vlak voor verbeteringen zorgen. Huidige coach Fatih Terim begon in 1990 als assistent van Piontek en zou in 1996 als hoofdcoach Turkije voor het eerst naar een groot toernooi leiden. In 2000 was hij coach van Galatasary dat de UEFA-Cup finale won.

Terim keert na onder andere een mislukt verblijf bij AC Milan later weer terug als bondscoach en zat op de bank bij de kwalifikatiewedstrijd voor het WK 2006 thuis tegen Zwitserland, die volledig uit de hand liep, en volgens Schächter veel zegt over de Turkse mentaliteit. Soms koken ze over, dan gaat het mis en wordt de schuld vooral bij anderen gelegd. Maar het potentieel aan voetbaltalent is schier onuitputtelijk. En uiteindelijk melden ze bij de loting voor het EK dat ze weliswaar wat problemen hadden, maar dat ze nu als ‘vriend’ naar Zwitserland komen.

‘Süperlig’ bevat verder hoofdstukken over de hegemonie van de drie clubs uit Istanbul, het voetbal in Anatolië, en de Duitse vereniging Türkiyemspor. De verhalen over het voetbal worden naadloos verweven met maatschappelijke gebeurtenissen als de moord op de journalist Hrant Dink, de zelfverkozen ballingschap van Nobel-prijswinnaar Orhan Pamuk, de oorlog met de Koerden en de toetreding van Turkije tot de EU. ‘Süperlig’ is zodoende een beschrijving van het Turkse voetbal én van de Turkse maatschappij en de Turkse mentaliteit. Zonder te vervallen in algemeenheden slaag Schächter er wonderwel in deze bloot te leggen. Steeds weer terugkomen uit geslagen positie maakte daar vóór het EK 2008 overigens nog geen deel van uit.


Tobias Schächter
(uitg. Kiepenheuer & Witsch Verlag)
isbn: 9783462039925
prijs: € 9,95
paperback; 208 pagina's
verschenen 21 april 2008
Duitstalig
levertijd 5-7 werkdagen; verzendkosten: € 1,95