“An astonishing void: official history ignores football. Contemporary history texts fail to mention it, even in passing, in countries where it has been and continues to be a primordial symbol of collective identity.”
Eduardo Galeano

The Ball is Round is een boek van bijna duizend bladzijden over voetbal wereldwijd. We bespreken het boek in twee keer, omdat we het ook in twee keer hebben gelezen. Het is goed om na een paar honderd bladzijden even pauze te nemen, even op adem komen, want het is erg veel wat de lezer over het voetbal wereldwijd en in de loop van de geschiedenis voorgeschoteld krijgt. Onze conclusie, ongeveer halverwege, luidde: geweldig boek! benieuwd hoe het verder gaat. Samen met Goldblatt reizen we verder de hele wereld over, waarbij het voetbal dient als collectieve metafoor voor het leven op aarde. Vanaf hoofdstuk elf (‘The Glamour and the Glory: High Industrial Football in Europe, 1955-1974’) belanden we in een tijdperk waar we zelf tastbare herinneringen aan bewaren, in ieder geval van de laatste jaren.

Goldblatt behandelt voetbal en de politieke en maatschappelijke situatie in heel veel verschillende landen, vaak nog geen drie bladzijden per land, waardoor zijn betoog soms iets te opsommerig dreigt te worden. Maar steeds passeert er precies op tijd een bijzonder verhaal, zoals dat van de Iraanse vrouwen die bij de huldiging van het nationale team de tribunes bevolken (citaat). Als we Goldblatt's citaat vergelijken met dat van Foer, dan blijkt dat hij zeer goed in staat is in korte beschrijvingen een wereld van beelden en emoties op te roepen.

Het is zeker niet alleen een jubelverhaal wat Goldblatt vertelt. Eén hoofdstuk is gewijd aan het Europese voetbal in de jaren tachtig, onder de titel: ‘If this is Football, Let it Die’, met als dieptepunt het Heyzel-drama en ook de Hillsborough-ramp, en dat alles in de tijd van het Tatcherism . Goldblatt's betoog wordt zo nu en dan onderbroken door een kort wedstrijdverslag of een legendarisch voetbalmoment. Soms plaatst hij de vele gegevens in een groter kader, met als steekwoorden: mondialisering en commercialisering, (een andere hoofdstuktitel luidt: ‘The Crisis Will be Televised’) maar uiteindelijk overwint ondanks alles nog steeds de schoonheid van de sport, zoals het puntertje van Ronaldinho uit tegen Chelsea, wat Goldblatt verleidt tot een stukje tekst van grote poëtische schoonheid. Uiteindelijk komt Goldblatt in zijn conclusie weer terug bij de spelende mens, in een wereld die misschien wel op weg is naar een catastrofe.

We betrapten Goldblatt op een enkel foutje - Cruijff was born in Bettendorp; Bernd Schuster als manager van het Iraakse elftal -, wat haast onvermijdelijk is een boek met zoveel gegevens, maar niet storend. De literatuuropgave tenslotte verwijst naar veel boeken die wij willen gaan lezen nu we The Ball is Round uit hebben: het boek dat we zelf geschreven hadden willen hebben; dat overigens niet alle andere voetbalboeken overbodig maakt, gelukkig maar, anders konden wij wel opdoeken, maar eerder stimuleert om verder te lezen en de voetbalgeschiedschrijving voor eens en altijd serieus te nemen.

David Goldblatt
(uitg. Penguin)
de gebonden uitgave met de mooie cover is helaas niet meer leverbaar
paperback versie uit voorraad leverbaar
verschenen oktober 2007
(oorspronkelijke uitgave september 2006)
isbn: 9780141015828
prijs: € 20,95
992 Pagina's
Engelstalig

(voor het tweede gedeelte)