| Martin
Jol
voor de duvel niet bang
In de voorzomer van 2008, waar de voetballiefhebber in
afwachting is van het EK en de uitgevers van voetbalboeken zich in woord en daad
vooral op het EK richten, verschijnt bij uitgeverij Tirion een biografie over
Martin Jol, geschreven door een Engelsman: Tottenham Hotspur-supporter Alasdair
Gold, die eerder in de Engelse taal al eens een Ode to
Jol uitbracht. Net toen we hier een beetje moe waren geworden van de zoveelste
beschrijving van Van Bastens goal tegen de Duitsers, de verwerking van een trauma
etc etc; - ja wij wisten, omdat we het in minstens 4 boeken hadden gelezen, inmiddels
ook precies te melden welke Oranje-spelers van 88 een snor droegen en in welke
minuut van de wedstrijd Hans van Breukelen de Duitser Frank Mill torpedeerde -,
begonnen we te lezen in de biografie van Jol.
En gelijk al in de inleiding
werden wij van licht overwerkte voetbalboekenboekhandelaars weer blije lezers.
Gold verklaart in de inleiding waarom hij fan werd van Jol met zijn reusachtige
gestalte en verfrissende uitspraken. ‘Ik zweer dat het niet zo is. Het is
alsof je tegen mijn vrouw zou zeggen dat ik homo ben. Ze zou zich doodlachen.’
En Gold meldt enthousiast dat Jol in een enquete onder voetbalsupporters uit de
bus kwam als coach uit de Premiership die ze als laatste zouden kiezen om mee
op de vuist te gaan. Een goed oog voor nevenzaken, heet dat. Als hij zijn werk
begint door Jol te googelen, schrijft hij: ‘Wat het niet makkelijker maakte,
was dat Jol ook een Nederlands woord voor roeiboot is. Veel van de eerste zoekopdrachten
resulteerden erin dat ik wanhopig onderscheid probeerde te maken tussen voetbalpagina's
en pagina's die de lezers informeerden over de meest recente activiteiten voor
Nederlandse amateurvissers en -zeelui.’
Die zeelui komen even terug
als het verhaal van Jols leven begint, een nakomeling van een legendarische piraat
en de schrik van de Spaanse vloot, admiraal Cornelis Corneliszoon Jol. Ook zo'n
nevenzaak die van het boek veel meer maakt dan een doorsnee biografie. De nadruk
ligt overigens zeer nadrukkelijk op Jols voetbal- en trainerscarrière.
Wat stijl betreft komt Gold in de buurt van Simon Kuper, ook een buitenlander
die zich verdiept in Nederland en het Nederlandse voetbal en zijn verhalen doorspekt
met persoonlijke belevenissen en ontmoetingen. En een gevoel voor onderkoelde
humor dat erg Engels is.
Alasdair Gold beschrijft het leven van zijn
favoriete manager zonder van hem een heilige te maken. Hij sprak met familieleden
(broer Cock Jol), vrienden en collega's en verdiepte zich ook uitgebreid in het
niet-Engelse gedeelte van Jols carrière, brengt
in Nederland bezoeken aan onder andere Scheveningen, Roda JC en RKC
. ‘Liever dan een gewone biografie te schrijven, wil ik proberen de klompsporen
van de grote man te volgen en zijn reis traceren van een dorp in Nederland naar
een van de mooiste banen in de voetbalwereld.’
Een biografie kan
de moeite waard zijn omdat het leven van de geportretteerde dat ook is en/of omdat
het boek goed geschreven is. In het geval van Martin Jol
voor de duvel niet bang geldt het allebei. Een goed geschreven biografie
over een buitengewoon interessant persoon; een toptrainer bovendien met een roemrijk
voetbalverleden. Met als kanttekening dat de vertaling hier en daar het resultaat
van een haastklus lijkt te zijn. ‘De eerste van Martins oude West Bom-ploeggenoten
die ik te spreken kreeg, was ironisch genoeg de broer van de man ter vervanging
van wie de Nederlander was gecontracteerd.’, is misschien geen fout Nederlands,
maar mooi is anders. Zo struikel je wel vaker over een kromme zin. Soms zouden
we het Engelse origineel naast de tekst willen leggen, om te controleren wat er
werkelijk heeft gestaan. Zou WBA-trainer Ronnie Allen echt hebben gezegd: ‘We
zijn op het middenveld twee voorstoppers kwijtgeraakt?’ En in datzelfde hoofdstuk
staat: Martin zou Albions centrale spits worden en blijven.’, terwijl Jol
daar alles behalve spits heeft gespeeld. Het ene hoofdstuk lijdt er meer onder
dan het andere.
Jammer.
Alasdair
Gold
(uitg. Tirion)
isbn: 9789043911443
prijs: € 19,95
paperback;
260 pagina's
verschenen 29 mei 2008
niet meer leverbaar
Nederlandstalig
|
