Feet of the Chameleon
The story of African Football

Met het oog op het eerste WK voetbal dat op het Afrikaanse continent wordt gehouden, wacht ons een overvloedige stroom aan titels over voetbal in Afrika. Feet of the Chameleon, dat september 2009 verscheen, is al vast een de betere die in deze stroom komt bovendrijven. Het boek van Ian Hawkey, Afrika-correspondent voor de BBC en Sunday Times, doet in opzet denken aan Behind the Curtain van Jonathan Wilson: onder één grote noemer, in dit geval voetbal en Afrika, worden zeer uiteenlopende onderwerpen behandeld, geografisch zeer verspreid, in dit geval van Cape Town in het uiterste zuidwesten tot Cairo in de noordoostelijke uithoek.

Hoofdstuk één vangt aan met een beschrijving van een derby tussen Ceuta en Melilla, twee teams uit de Spaanse twee divisie, beide afkomstig uit een Spaanse enclave op Marokkaans grondgebied. Het laatste hoofdstuk begint met een beschrijving van de Afrikaanse Champions League- ontmoetingen tussen het Egyptische Al Ahly en het Zuid-Afrikaanse Mamelodi Sundowns, twee Afrikaanse clubteams die zich vrij uitzonderlijk voor dit deel van de wereld gesteund weten door genereuze geldschieters.

In de bijna driehonderd pagina's hiertussen, hebben we gelezen over bekende en minder bekende gebeurtenissen en personen uit het Afrikaanse voetbal: van Roger Milla tot Lari Ben Barek, van Eusébio tot Mohammed Aboutrika. Hoofdstuk vijf, Desert Foxes, gaat in zijn geheel over Algerijnse voetballers die in Frankrijk speelden ten tijde van de Algerijnse onafhankelijkheidsverklaring en er voor kozen om in het nieuwe nationale elftal van Algerije te gaan spelen. Dit hoofdstuk is misschien wel het beste van het boek; een spannend verhaal over topsporters verzeild in een politieke strijd.

Het hoofdstuk waar het boek zijn titel aan ontleent, begint met een verhaal over een team talentvolle Nigeriaanse voetballers dat in 1949 een tour door Engeland maakt en opzien baart door het blootvoets op te nemen tegen een aantal van Engelands beste amateurteams. Commentatoren verbaasden zich over de subtiele balbehandeling van deze Barefoot Wizards. Na een uiteenzetting over de diverse dieren waarnaar Afrikaanse voetbalteams zijn vernoemd, komen we uit bij de kameleon: ‘Michael Essien! Swing your chameleonic foot!’, schrijft de Ghanese dichter Atukwei Okai.

Hawkey heeft aandacht voor veel meer dan alleen het voetbal. Hij is goed op de hoogte van de geschiedenis en de politieke situatie in de Afrikaanse landen. Hij weet ook heel veel over Afrika's voetbalgeschiedenis. Veel van deze geschiedenis is nooit eerder opgeschreven en komt van mondelinge bronnen. Hawkey lijkt bijzonder veel informatie uit eerste hand te hebben vergaard. Feet of the Chameleon is iets minder een persoonlijk reisverhaal dan Has Anybody got a Whistle, nog zo'n boek over voetbal en Afrika dat we van harte willen aanbevelen (maar helaas niet meer leverbaar is); het is beschouwender en meer journalistiek en minder de opgetekende belevenissen van een blanke man die zich verbaast over hoe het er in Afrika aan toegaat.

Voetbal laat, volgens de auteur, zien hoe Afrika werkt, en soms niet werkt. Het is zeker geen boek over een verloren continent, maar over iets waar Afrika heel goed in is en waar het van geniet.


Ian Hawkey
(uitg. Portico)
isbn: 9781906032715
prijs: € 20,95
gebonden; 304 pagina's
verschenen september 2009
Engelstalig
leverijd 5-7 werkdagen; verzendkosten € 1,95