| The
Damned Utd
David Peace
<Eind maart 2009 in de bioscoop
( zie imdb.com);
helaas nog niet in de Nederlandse bioscopen>
Een roman over een bijzondere episode uit het Engelse
voetbal in de jaren zeventig: de 44 dagen die Brian Clough coach was van Leeds
United. Clough, opmerkelijk heerschap en succescoach, was voordat hij naar Leeds
overstapte met Derby County gepromoveerd uit de First Division en vervolgens kampioen
van Engeland geworden. Leeds was onder Don Revie een topteam, ook Europees, met
grote namen als Billy Bremner, Peter Lorimer en Norman Hunter. Vanaf dag één
gaat het helemaal mis tussen Clough en Leeds United.
David Peace, Engels
auteur, beschrijft de 44 dagen. Wij kenden Peace niet, maar hij krijgt her en
der lovende besprekingen. ‘A Granta Best of Young British Novelist’,
en zo. Zijn andere boeken handelen niet over voetbal. Peace waagt zich met The
Damned Utd aan een weinig beoefend genre: een roman over een waargebeurde
voetbalgeschiedenis. Gezien de literatuurlijst achter in het boek heeft hij zich
grondig gedocumenteerd.
Over Brian Clough, die na de rampzalige episode
met Leeds nog grote successen zou beleven als coach van Nottingham Forest, verschenen
een aantal biografieën. Daaruit ontstaat het beeld van een opmerkelijk man,
eigenwijs, met een grote mond en een drankprobleem. Desondanks een topcoach. Dat
beeld wordt niet anders door The Damned Utd.
Peace kiest in zijn roman voor de ik-vorm. Clough is de ik-figuur. Iedere
dag een eigen hoofdstuk, 44 hoofdstukken dus, met flashbacks over de succestijd
bij Derby County, waar duidelijk wordt dat Clough een gloeiende hekel heeft aan
de valspelers van Leeds. En aan zijn voorganger Don Revie. Die hekel steekt hij
niet onder stoelen of banken als hij bij Leeds in dienst treedt.
De foto
op het omslag is zeer goed gekozen. In het spoor van Clough lopen de Leeds-spelers
het veld op voor de eerste officiële wedstrijd van het seizoen: de wedstrijd
om het Charity Shield. De gezichten spreken, ondanks de zwarte balken als betrof
het misdadigers, boekdelen. Daar is geen gezonde wedstrijdspanning van af te lezen,
eerder een hoop chagrijn en irritatie
In hoeverre het zo is gegaan als
Peace beschrijft, is natuurlijk de vraag. Peace heeft niemand van de betrokkenen
gesproken en zegt zelf een werk van fictie te hebben geschreven. Clough's familie
schijnt helemaal niet blij geweest te zijn met het beeld van Clough dat uit het
boek naar voren komt. Zo'n alcoholicus was hij niet. En er wordt wel heel weinig
aandacht besteed aan zijn talenten als coach.
Peace schildert een uiterst
boeiend portret van een totaal mislukte en verrotte samenwerking tussen een coach
en zijn spelers. Clough drinkt en vloekt, op iedere pagina minsten tien fucking's;
hij gaat meer drinken naarmate het duidelijker wordt dat het verkeerd gaat. Hij
kleineert zijn spelers, zoekt dan vergeefs toenadering. De sterren van Leeds pruimen
hem niet.
Peace kruipt in de huid van Brian Clough en beschrijft het
dramatische proces zodanig dat wij als lezer op de eerste rij zitten en na dag
44 opgelucht zijn dat het eindelijk voorbij is.
(uitg. Faber and Faber)
isbn: 9780571224333
prijs: € 11,95
paperback; 256 pagina's
verschenen
17 augustus 2006
uit voorraad
leverbaar; verzendkosten
€ 1,95
Engelstalig
filmeditie:
(uitg.
Faber and Faber)
isbn: 9780571249558
prijs: € 11,95
paperback; 346
pagina's
uit voorraad leverbaar; verzendkosten: € 1,95
Engelstalig
|
