Zwaar leer
van echte kerels op Engelse velden
door David Winner

David Winner kenden we van het interessante Brilliant Orange the Neurotic Genius of Dutch Football, over het Nederlandse totaalvoetbal en de cultuur waaruit het was voortgekomen . Begin 2005 verscheen zijn nieuwe boek: Zwaar leer: van echte kerels op Engelse velden, waarin hij op zoek gaat naar het essentieel Engelse van het Engelse voetbal.

Winner maakt in zijn nieuwe boek gebruik van zeer uiteenlopende bronnen. Hij gaat terug tot halverwege de negentiende eeuw naar de Engelse kostscholen, waar het voetbal zoals wij dat nu kennen zou zijn ontstaan. Kostschooljongens werden door voormannen uit de sociale zuiverheidsbeweging gestimuleerd om te gaan voetballen, omdat dit voorkwam dat zij zich zouden overgeven aan de zonde van de zelfbevlekking, iets waar men in Victoriaans Engeland zeer beducht voor was.

Via de kostscholen komen we langs vele zijwegen onder andere uit bij de helden uit na-oorlogse stripboeken. Net wanneer je je afvraagt wat dit met Engels voetbal te maken heeft, past Winner de voorbeelden in in zijn betoog. En zo maakt hij duidelijk dat mannetjesputter Roy Keane reeds in 1859 hoofdpersoon geweest is in een Victoriaanse roman, in de na-oorlogse stripboeken optreedt als Roy of the Rovers, legendarische speler van de fictieve Melchester Rovers, en prototype van de Engelse voetballer. Lezer van dit boek ontkomt er niet aan Roy Keane voortaan met andere ogen te bekijken.

Winner schrijft ook over zware leren ballen en voetbalschoenen in modderpoelen, en komt uit bij de grasmatten van de Arena en het schrikbeeld van kunstgras (modder). Dat de Duitsers de wereldtitel in 1954 veroverden had vooral te maken met hun lichte door Adi Dassler gemaakte voetbalschoenen. Later in het boek wordt aan de hand van de film The Italian Job de complexe voetbal-verhouding Engeland-Italië nader beschouwd.
Twee gebeurtenissen zijn erg belangrijk geweest voor het Engelse voetbal : de eerste thuisnederlaag op Wembley tegen Hongarije (3-6) in 1953 'toen de Magische Magyaren de natie die het voetbal heeft uitgevonden belachelijk maakten', en de Engelse wereldtitel van 1966, die de Engelsen lange tijd blind maakte voor de werkelijkheid dat zij niet langer de besten waren in het mondiale voetbal.

De Nederlandse versie van het boek lag enkele maanden eerder in de winkel dan het Engelse origineel, waarvan de titel luidt: Those feet: A Sensual History of English Football. Hier en daar lijkt de vertaling wat gehaast gemaakt, maar daarmee is dan ook het enige minpunt van dit boek vermeld.

uitgegeven in de Hard Gras Bibliotheek
(uitg. L.J. Veen)
isbn 9020407627
niet meer leverbaar; boek is in stapels naar De Slegte gegaan
paperback
280 blz.
verschenen januari 2005
levertijd 2-3 werkdagen

Those Feet: A Sensual History of English Football
(uitg. Bloomsbury)
isbn: 0747579148
prijs: € 15,95
paperback
levertijd 5-7 werkdagen